Kinderen
Jongeren
Scholen
Ouders
Mensen met een verstandelijke beperking



Kinderen

Als we aan hen denken, denken we aan blij zijn, spelen en leren. Maar ook kinderen krijgen in hun leven met verlies te maken.
Hun huisdier gaat dood, hun opa overlijdt, of hun vader of moeder, broertje of zusje.
Maar ook het verlies door een verhuizing, scheiding of ziekte kan een kind treffen.
Kinderen rouwen ook. Ze hebben vaak meer verdriet, angsten of schuldgevoel dan ze hun omgeving laten zien.
Ieder kind rouwt op zijn eigen manier.
Soms is er hulp nodig…

In een veilige en uitnodigende omgeving werken we op een creatieve manier aan de verdrietige en moeilijke ervaringen:
Met behulp van spel, tekenen, schilderen, knuffels, verhalen, symbolen en rituelen kunnen kinderen laten zien welke gevoelens er in hun leven.
Zo kan het verlies een plekje krijgen…
 


                              

 


Jongeren

Het is vaak lastig voor jongeren om over hun verlies te praten.
Hoe kun je nu praten met je leeftijdgenoten die niet een dergelijke pijnlijke ervaring hebben meegemaakt?
Handiger kan het dan zijn om te doen of er niets aan de hand is. Je wil vooral ‘normaal’ doen en overkomen.
Toch kun je op den duur zo wel vastlopen:
Je wordt somber, hebt nergens meer zin in, je schoolprestaties worden minder, of je ervaart een warboel aan gevoelens waar je niet meer uitkomt.
Er kan behoefte zijn aan erkenning van het verlies…

Individueel kan er stil gestaan worden bij je verlies. Op een manier die jou aanspreekt.
Het kan zijn dat je er jouw muziek bij nodig hebt. Tekeningen, verhalen, gedichten maken, alles kan.
Steun en begrip kan veel doen.
Soms kan het fijn zijn om met leeftijdgenoten te praten die ook iets dergelijks hebben meegemaakt. Dan kan er in groepsverband worden gewerkt. Je kunt altijd je eigen inbreng hebben.
Herkenning en erkenning kan je verder helpen…


Scholen

Weet U dat…

- het leven van 12.000 kinderen en jongeren jaarlijks ingrijpend verandert doordat een vader, moeder, zusje of broertje overlijdt?

- ongeveer 70.000 kinderen en jongeren per jaar meemaken dat hun ouders gaan scheiden?

- en dat ze dit in hun eentje vaak moeten verwerken? Omdat de ouders genoeg hebben aan hun eigen pijn en verdriet? En dat een school een leerling graag wil ondersteunen maar niet weet hoe.

Weten wat je kunt doen op school geeft een goed gevoel! Bij uzelf, maar uiteindelijk ook bij de kinderen om wie het gaat!

Waarschijnlijk leven er vele vragen:

- wat kun je zoal doen in de klas? Maak ik iets los dat voor het kind niet goed zou zijn?
- hoe verwerkt een kind eigenlijk een verlies?
- hoe lang duurt dat?
- wanneer is gedrag zorgelijk?
- wat doe je als een leerling perse niet over de overleden ouder wil praten?
- of als een leerling in een loyaliteitsconflict zit en het daarom niet over de scheiding wil hebben?

Ook eigen vragen of een specifieke casus kunnen aan bod komen.

Er zijn vele mogelijkheden...

- een PRESENTATIE voor leerkrachten of intern begeleiders (2 uur)

Veel praktische tips en handreikingen worden aangereikt.
Kan tijdens een vergadering ingepast worden.

of

- een WORKSHOP/STUDIEMIDDAG(EN) (ongeveer 3 uur))

Wanneer een team dieper op de thema’s dood en scheiding wil ingaan kan een workshop hierover een zinvolle mogelijkheid zijn. Je bent zelf ook in het geding als je leerlingen wilt ondersteunen in hun pijn en moeite. Eigen verliezen of jouw manier van omgaan met gevoelens kunnen meespelen en zijn daar van invloed op.

Uit onderzoek is gebleken dat het waardevol is als kinderen en jongeren op een neutrale plek met lotgenoten kunnen praten over wat hen bezig houdt bij hun verlies.
Een school kan vrij eenvoudig lotgenotengroepjes samenstellen, zoals:

- een REGENBOOG-GROEP,

een lotgenotenprogramma voor kinderen waarvan een gezinslid is overleden.

- een VAN-ALLES-TWEE-GROEP,

een lotgenotenprogramma voor kinderen die met een scheiding te maken hebben (gehad.)

Bij beide groepen gaat het om de erkenning en herkenning!

Wat doen we zoal:

6 (of 8) groepsbijeenkomst van 1,5 uur
diverse creatieve werkvormen, spelletjes
oplossingsgericht werken
eigen map, later mee naar huis
veerkracht en weerbaarheid vergroten

Een terugkomdag na 3 maanden kan zinvol zijn; de kinderen vertellen elkaar waar ze in die tussentijd tegenaan gelopen zijn.

Er vindt altijd een Intake en een Eindgesprek plaats.

- een OUDERAVOND met als thema: ‘Verdriet is 3 sokken” : hoe ga je om met rouw en verlies bij kinderen’.

Alle ouders willen het liefst allerlei vormen van verdriet bij hun kinderen weghouden, en ze voelen zich rot en machteloos wanneer dat niet lukt:
de poes gaat dood, mama wordt ernstig ziek, een broertje of zusje sterft tijdens de geboorte, papa raakt zijn werk kwijt… Voorbeelden genoeg!
Maar verlies hoort bij het leven en daarom kun je eigenlijk niet vroeg genoeg beginnen je kinderen te leren rouwen. Maar hoe doe je dat?

Hoe denken kinderen over dood?
Hou rouwen kinderen? In de verschillende ontwikkelingsfasen?
Welk gedrag kun je verwachten? En wanneer is het gedrag zorgelijk?
Tips en Dips; wat kun je beter wel en niet doen als ouder?

Tijdens een ouderinformatie-avond wordt op deze vragen ingegaan. Bovendien is er altijd gelegenheid tot het stellen van vragen die bij de ouders leven. Ook is er gelegenheid naderhand om individueel vragen te stellen.
De ouders krijgen informatie aan de hand van beeldmateriaal en veel praktische voorbeelden.

- PERSOONLIJKE BEGELEIDING:

Soms heeft een kind meer nodig aan begeleiding dan de groepsleerkracht kan bieden in de klassensituatie of dan het lotgenotencontact kan bieden:
De problematiek is te complex voor een groep, een kind kan in een groep juist blokkeren, er is sprake van een ontwikkelingsstoornis, de persoonlijke situatie vraagt om specifiekere interventies etc.
Zowel op school als bij mij thuis kan ik een aantal keren met het desbetreffende kind in individuele sessies begeleiding op maat bieden.

Ik heb de ervaring dat je op een leuke manier aan rottige dingen kan werken!
En dat een kind zich met name minder eenzaam hoeft te voelen in een heel moeilijke periode in zijn/haar leven.


Ouders

Je kunt je erg machteloos en hulpeloos voelen wanneer je ziet dat je kind verdriet heeft.
Bovendien lukt het vaak niet om naast je eigen rouw nog oog te hebben voor wat er in je kind omgaat.
Soms gedraagt je kind zich voorbeeldig omdat het jou als ouder niet nog verdrietiger wil maken.
Je voelt je aan alle kanten tekort schieten.
Een beroep op een ander kan soms zinvol zijn…

Gesprekken, maar ook creatieve werkwijzen kunnen behulpzaam zijn om de verschillende gevoelens aan bod te laten komen.
Ook voor de eigen rouw is ruimte. Het kan nodig zijn om aan een eerder onverwerkt verlies aandacht te geven. Tekeningen kunnen ook hier behulpzaam zijn om in contact te komen met wat diep in je leeft….

 

Mensen met een verstandelijke beperking

Wanneer zij in hun leven met een verlies geconfronteerd worden valt het niet
altijd mee om de buitenwereld duidelijk te maken wat je bezighoudt. Soms weten ze dat zelf niet eens. Maar hun wereld is wel opeens totaal veranderd door een ernstig verlies. Alles staat op zijn kop.
Bij wie kunnen zij terecht?
Ze kunnen heel erg in de war zijn…

Op een specifieke en concrete manier proberen we samen uiting te geven aan de gevoelens. Met behulp van pictogrammen of bijvoorbeeld foto’s kunnen we het verlies wat minder abstract laten zijn om zo met de herinneringen weer verder te kunnen.
Creatieve technieken zijn ook hier een goed hulpmiddel.
Alleen worstelen met het verdriet en alle vragen eromheen hoeft niet nodig te zijn….